Agnieszka Brzeżańska

Agnieszka Brzeżańska (ur. 1972 w Gdańsku) jest artystką wizualną — malarką, ceramiczką, fotografką i autorką filmów wideo. Studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (1992–1995) i Warszawie (1995–1997), gdzie dyplom obroniła w pracowni malarstwa profesora Stefana Gierowskiego, a następnie — jako stypendystka rządu japońskiego — na Tokijskim Uniwersytecie Sztuki (1998–2001).

Jej twórczość czerpie jednocześnie z dwóch porządków: z nauki (fizyki, biologii) oraz z systemów poznania marginalizowanych przez nowoczesność — alchemii, parapsychologii, ezoteryki, taoizmu, wiedzy ludowej i tubylczej, tradycji matriarchalnych. Z tego splotu rodzi się rewizja fundamentów zachodniej racjonalności: linearnej koncepcji czasu i kartezjańskiego rozdziału umysłu od materii. W zamian Brzeżańska proponuje afirmatywny obraz świata jako sieci współzależności oraz ponadosobowych i międzygatunkowych przepływów energii.

Tę filozofię przekłada na praktykę bliską rzemiosłu i naturze. Maluje batiki na Jawie, wypala ceramikę w żywym ogniu na japońskiej wyspie Kiusiu, zbiera zioła na łąkach pod Mławą, tka żakardowe tkaniny i wypala ceramiczne kafle w dawnych warsztatach rzemieślniczych. Pracuje w malarstwie, rysunku, fotografii, filmie, a w późniejszych latach coraz częściej w ceramice, plecionce i tkaninie — w jej organicznych formach powracają ludzkie ciała, węże oraz symbole flory i fauny.

Istotnym nurtem jej działań jest motyw rzeki i wspólnoty. Od 2016 roku, wraz z Ewą Ciepielewską, prowadzi Flow / Przepływ — artystyczną rezydencję na Wiśle, łączącą rejs, wspólne bycie i eksperyment.

Brzeżańska współpracuje z galerią BWA Warszawa oraz tokijską NANZUKA, a jej prace znajdują się m.in. w kolekcji Saatchi Gallery w Londynie, Muzeum Sztuki w Łodzi i Fundacji Sztuki Polskiej ING. Indywidualne wystawy pokazywała w Rzymie, Berlinie, Londynie i Bazylei, a w Polsce m.in. w warszawskiej Królikarni („Cała Ziemia parkiem narodowym”) i krakowskim Bunkrze Sztuki. W 2024 roku została wyróżniona Doroczną Nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie sztuk wizualnych — potwierdzeniem rangi jednej z najbardziej osobnych postaw w polskiej sztuce współczesnej.