Aleksandra Jachtoma

Aleksandra Jachtoma (ur. 1932 w Barchaczowie) jest malarką uznawaną za wybitną abstrakcjonistkę. Studia artystyczne odbyła na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, w krakowskiej ASP (w pracowni Czesława Rzepińskiego), a następnie w warszawskiej ASP, gdzie w 1958 roku uzyskała dyplom z wyróżnieniem w pracowni Kazimierza Tomorowicza. W 1963 roku była jedną z założycielek warszawskiej grupy artystycznej Rekonesans.

Jej droga twórcza jest spójna i logiczna. Wczesne, mocne kolorystycznie płótna utrzymywały się na granicy abstrakcji i figuracji, blisko malarstwa materii. Pod koniec lat 70. Jachtoma przeszła ku abstrakcji ciepłej i geometrycznej, skupionej na kolorze i świetle. Jej malarstwo charakteryzuje ascetyczna, zdyscyplinowana kompozycja zbudowana ze skondensowanych, jednolitych plam; matematyczny rygor jest w nich zmiękczony delikatnością rozwiązań barwnych emanujących smugami światła, a lapidarne formy (owale, prostokąty) i jednorodność tonacji nadają im ściszony, poetycki, niemal kontemplacyjny charakter. Często pozwala, by kolory przenikały się swobodnie, nie zamknięte krawędzią płótna.

Jachtoma uczestniczyła w ponad 80 wystawach zbiorowych i około 30 indywidualnych w kraju i za granicą; w 1972 roku przebywała w Paryżu na stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki. Jest laureatką Nagrody Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości (1987), Nagrody im. C.K. Norwida oraz Nagrody im. Jana Cybisa (2003). Krytyka ceni jej obrazy za „wrażenie głębi, przestrzeni duchowej i bogactwa koloru”, a samą artystkę zalicza do czołowych postaci polskiej powojennej abstrakcji.