Artysta

Alina Ślesińska

🖼

Biografia

„Dlaczego domy mają być zawsze pudełkami? Funkcjonalną rzeźbą może być architektura”. Alina Ślesińska — wizjonerka zacierająca granicę między rzeźbą a architekturą — w „Projektach dla architektury” kreśliła utopijne miasta rodem z filmów science fiction.

Alina Ślesińska (1922, Poznań — 1994, Warszawa) była rzeźbiarką, a także malarką, graficzką i twórczynią tkaniny artystycznej. Studiowała rzeźbę na ASP w Krakowie u Xawerego Dunikowskiego, a następnie na ASP w Warszawie u Mariana Wnuka. Na drugą połowę lat 50. i pierwszą lat 60. przypada okres jej największej kariery i międzynarodowego rozgłosu — w 1957 roku wyjechała na stypendium do Paryża, gdzie Jean Cassou zorganizował jej wystawę, a wkrótce pokazywała prace także w Londynie.

Po wczesnych rzeźbach nawiązujących do historycznych gmachów Warszawy, pod wpływem twórczości Henry'ego Moore'a Ślesińska zwróciła się ku coraz bardziej aluzyjnej rzeźbie biomorficznej. Jej najważniejszą ideą stało się jednak zacieranie granicy między formą rzeźbiarską a projektem architektonicznym — w cyklach „Propozycje / Projekty dla architektury” kreśliła wizjonerskie, wielkoskalowe koncepcje („Most”, „Kościół”, „Stadion”, „Dwupoziomowe miasto”), przypominające utopijne projekty awangardy i futurologiczne wizje z filmów science fiction. „Dlaczego domy mają być zawsze pudełkami?” — pytała, postulując rzeźbę funkcjonalną, bliską idei „Formy Otwartej” Hansenów.

W 1963 roku, jako jedna z dwóch kobiet, wystawiała na III Biennale w Paryżu obok Gaudiego i Eero Saarinena, a brązowy odlew „Dwupoziomowego miasta” trafił do parku rzeźby w holenderskim Otterlo; pod koniec tego roku pojechała do Ghany, by wykonać monumentalny pomnik prezydenta Kwamego Nkrumaha. Po około 1967 roku Ślesińska zniknęła z pola widzenia i zmarła zapomniana — jej twórczość przypomniały dopiero pośmiertne wystawy, m.in. „Alina Ślesińska” w Zachęcie oraz „Szkice przestrzeni” w Muzeum Rzeźby w Królikarni.