Andrzej Gieraga

Andrzej Gieraga (ur. 1934 we wsi Śliwniki) jest malarzem i grafikiem, profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi — cenionym klasykiem polskiej abstrakcji geometrycznej. Studia ukończył w łódzkiej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (dziś ASP), broniąc w 1971 roku dyplomu z wyróżnieniem w pracowni malarstwa profesora Romana Modzelewskiego oraz projektowania profesorów Antoniego Starczewskiego i Anieli Bogusławskiej. Z macierzystą uczelnią związał karierę pedagogiczną — do 2005 roku był jej wykładowcą i profesorem zwyczajnym, a w latach 1990–2005 prorektorem; później kierował Katedrą Malarstwa i Rysunku na Politechnice Radomskiej.

Twórczość Gieragi cechuje nastrój spokoju i harmonii, wynikający z indywidualnego podejścia do formy oraz dużej wrażliwości na światło i barwę. Jego znakiem rozpoznawczym są reliefy: dla wydobycia wszelkich rodzajów działania światła stosuje reliefowe wypukłości i wklęsłości, nasilanie i zagasanie odcieni szarości, blask bieli oraz iluzyjne efekty rozżarzania się kolorów, bliskie zjawisku fluorescencji. Jego droga to twórcza metamorfoza — od pierwszych, kipiących ekspresją, czarno-białych reliefów z lat 70. (które przyniosły mu uznanie środowiska i liczne nagrody) po niebywale subtelne, emanujące spokojem, najnowsze białe obrazy.

Gieraga uczestniczył w wielu przełomowych dla polskiej sztuki wydarzeniach — wystawach i sympozjach „Złotego Grona” w Zielonej Górze, spotkaniach w Osiekach oraz Międzynarodowych Plenerach dla Artystów Posługujących się Językiem Geometrii w Okunince i Radziejowicach. Jest pomysłodawcą i wieloletnim kuratorem Konkursu im. Władysława Strzemińskiego dla studentów łódzkiej ASP (od 1983), a także autorem realizacji ściennych, m.in. supraport w Złotej Sali Muzeum Miasta Łodzi. Z jego inicjatywy powstały stałe galerie w łódzkich szpitalach oraz ogród rzeźby plenerowej.

Artysta zrealizował ponad 70 wystaw indywidualnych i brał udział w ponad 300 wystawach zbiorowych w kraju i za granicą — m.in. w San Francisco, Paryżu, Neapolu i Kolonii. Wielokrotnie nagradzany, otrzymał m.in. nagrodę główną na Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie (1972), Grand Prix „Złotego Grona” w Zielonej Górze (1979) oraz włoski medal Premio Internazionale Apollo Musagete (1985). Konsekwentny i wierny językowi geometrii, Gieraga należy do najważniejszych kontynuatorów łódzkiej tradycji konstruktywistycznej.