Artysta
Bożenna Biskupska
Wybrane prace
Biografia
Linia, znak i ślad — z tego osobistego alfabetu Bożenna Biskupska buduje opowieść o czasie. Od 32 rzeźb-kokonów „Misterium czasu”, którymi w 1984 reprezentowała Polskę na Biennale w Wenecji, po immersyjną „Budowlę Możliwą”.
Bożenna Biskupska (ur. 1952) studiowała malarstwo w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu oraz w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Od początku porusza się swobodnie między malarstwem, rzeźbą, instalacją, wideo i performansem, a jej droga wiedzie od sztuki figuratywnej, przez formy abstrakcyjne, aż po własny, rozbudowany język — wielowątkowy cykl „Wytyczanie obrazu”.
Wiodącym tematem jej sztuki jest upływający czas oraz anektowanie, organizowanie i wytyczanie przestrzeni. W osobistym alfabecie Biskupskiej dominują linia, znak i ślad. Artystka eksperymentuje z materią rzeźbiarsko-malarską — betonem, folią negatywową, olejem lnianym — i sięga po nowe technologie, które pozwalają jej przetwarzać przestrzeń w immersyjną „Budowlę Możliwą”.
Już w 1984 roku reprezentowała Polskę na 41. Biennale Sztuki w Wenecji, pokazując „Misterium czasu” — zespół 32 antropomorficznych rzeźb, bliskich formie sarkofagu i kokonu, będących symbolem istnienia rozpiętego między trwaniem a przemijaniem. W tym samym roku otrzymała Nagrodę I stopnia im. Stanisława Wyspiańskiego oraz I nagrodę na Międzynarodowym Biennale Miniatury Tkackiej w Szombathely.
Od 2004 roku — wraz z Zygmuntem Rytką i córką Zuzanną Fogtt — prowadzi Fundację Sztuki Współczesnej In Situ, której dziełem jest odbudowa XIX-wiecznego sanatorium doktora Brehmera w Sokołowsku i tworzenie w nim Międzynarodowego Laboratorium Kultury. Ten neogotycki gmach był pierwowzorem uzdrowiska w Davos z „Czarodziejskiej góry” Tomasza Manna i tłem „Empuzjonu” Olgi Tokarczuk; w rękach Biskupskiej ruina staje się żywą „Budowlą Możliwą”.
Jej dorobek prowadzi od tkaniny, przez rzeźbę i systemy, po instalację i nowe media; równolegle rozwija cykle „Klatka” (od czterdziestu lat), „Rysunek rzeźby”, „Wytyczanie obrazu” oraz drutowe „Rzeźby kontenerowe” z ikoniczną figurą „Jednonogiego”. Prace Biskupskiej znajdują się m.in. w Muzeum Sztuki w Łodzi, Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, muzeach narodowych w Gdańsku, Szczecinie i Kielcach, a także w zbiorach Uniwersytetu Humboldta w Berlinie i Muzeum Polskiego w Chicago.
W 2018 roku otrzymała Nagrodę Krytyki Artystycznej im. Jerzego Stajudy, a w 2024 roku Muzeum Narodowe we Wrocławiu poświęciło jej retrospektywę „Artystka i Budowla Możliwa” — kolejną, po Ewie Kuryluk i Magdalenie Abakanowicz, monograficzną wystawę wybitnej polskiej artystki w Pawilonie Czterech Kopuł. Po pół wieku konsekwentnej, osobnej drogi twórczość Bożenny Biskupskiej wchodzi dziś w pełni do kanonu polskiej sztuki współczesnej.