Danuta Lewandowska

Danuta Lewandowska (1927, Warszawa — 1977, Warszawa) była malarką, architektką wnętrz i projektantką. W latach 1950–1955 studiowała na Wydziale Architektury Wnętrz warszawskiej ASP, m.in. u Jerzego Sołtana i Kazimierza Nity; od 1958 roku była tam wykładowczynią, a od 1973 adiunktem w Pracowni Kompozycji Brył i Płaszczyzn prof. Romana Owidzkiego na Wydziale Malarstwa. Projektowała wnętrza i meble (m.in. wnętrze Teatru Baj), współpracowała ze Spółdzielnią Artystów „Ład” i funkcjonowała w intelektualnym środowisku czołowych polskich twórców, przyjaźniąc się z Henrykiem Stażewskim.

We wczesnych latach 60. tworzyła monochromatyczne, abstrakcyjne obrazy-reliefy w ciemnej, szarawej gamie; w kolejnym etapie wzbogacała ich fakturę, inspirując się naturą i rzemiosłem (powierzchnie roślin, sploty wikliny). Apogeum jej twórczości przypada na lata 1974–1977, gdy powstały dwupłaszczyznowe kompozycje: przed powierzchnią malarskiej płyty artystka mocowała kolejną płaszczyznę z naciągniętych i pomalowanych nylonowych oraz metalowych strun, zwykle z abstrakcyjnym owalem kontrastującym z tłem.

Dzięki ruchomości i grze strun Lewandowska osiągała niepowtarzalne, migotliwe efekty wizualne, zależne od natężenia światła i punktu widzenia widza — jej twórczość cechuje odkrywcze podejście do zagadnień przestrzeni i ruchu w obrazie, bliskie sztuce kinetycznej. Doczekała się wystaw indywidualnych w Galerii Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (1965) i Galerii Zapiecek (1976), a po śmierci — pokazu w Zachęcie (1982). Jej prace znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie i Muzeum Sztuki w Łodzi.