Henryk Musiałowicz

Henryk Musiałowicz (1914–2015) był malarzem, grafikiem i rysownikiem, świadomie pozostającym poza wszelkimi grupami i orientacjami artystycznymi. Kształcił się najpierw w poznańskiej Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych (malarstwo dekoracyjne i witraż), a następnie na warszawskiej ASP, gdzie w 1948 roku uzyskał dyplom w pracowni Felicjana Szczęsnego Kowarskiego. Przełomowym doświadczeniem był wyjazd do Holandii w 1957 roku i bezpośrednie zetknięcie ze sztuką Rembrandta, które skierowało go ku lapidarnej formie wyrażanej niemal wyłącznie czernią i bielą.

Twórczość Musiałowicza tworzą monotematyczne cykle o głęboko egzystencjalnym, naznaczonym pamięcią wojny charakterze — „Wojna przeciw człowiekowi”, „Portrety z wyobraźni”, „Reminiscencje”, „Epitafia”, „Rodzina”. Powracającym motywem jest bezimienna postać-cień, wyłaniająca się z nawarstwionej, smolistej czerni, która wchłania inne barwy; obrazy o gęstej, reliefowej fakturze artysta inkrustował wtapianymi opiłkami złota i srebra, osiągając atmosferę „radosnej melancholii” i kontemplacji. Od końca lat 80. coraz częściej tworzył przestrzenne kompozycje budowane z licznych, rzeźbionych w drewnie elementów przypominających totemy.

To właśnie cyklami „Reminiscencje”, „Epitafia” i „Rodzina” Musiałowicz odniósł sukces w Europie; brał udział w około 250 wystawach w kraju i za granicą, m.in. w Genewie, Paryżu (Galerie Lambert), Londynie, Chicago i Nowym Jorku, a także w warszawskiej Zachęcie. W 2002 roku Muzeum Narodowe w Poznaniu przygotowało jego dużą wystawę retrospektywną, a w 2009 artysta został odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.