Jacek Sempoliński

Jacek Sempoliński (1927, Warszawa – 2012, Warszawa) był malarzem, rysownikiem, pedagogiem i eseistą, abstrakcjonistą czerpiącym z tradycji koloryzmu, słynącym z niezależności zarówno wobec polityki, jak i artystycznych mód. Całe życie zawodowe związał z warszawską ASP, gdzie studiował malarstwo (u Jana Seweryna Sokołowskiego i Eugeniusza Eibischa), pracował jako pedagog i uzyskał tytuł profesora. Należał do pokolenia Arsenału: debiutował na wystawie „Przeciw wojnie – przeciw faszyzmowi” w 1955 roku, choć pierwszą indywidualną wystawę zrobił dopiero w 1960 roku, w Zachęcie.

Sempoliński malował obsesyjnie te same „tematy”, studiując je i powtarzając wielokrotnie: krajobrazy, twarz, a przede wszystkim czaszkę i Ukrzyżowanie, cykle dotykające religii, kultury i filozofii. Od końca lat 70. w jego malarstwie nasiliły się wątki egzystencjalne, wyrażane przyciemnioną gamą zimnych błękitów, fioletów i szarości oraz fizyczną destrukcją płócien: podziurawionych, gwałtownie pokreślonych, wielokrotnie przemalowywanych i nadpisywanych na wcześniejszych obrazach.

Te programowo antyestetyczne dzieła nie były studiami anatomii, lecz, jak pisano, „portretem tego, co dzieje się pod kośćcem”. Istotę rzeczy przywoływał kolor i dukt narzędzi, a nie rysunek, w geście niemal dalekowschodnio uproszczonym. Sam artysta twierdził, że widz patrzy na obraz, ale obraz również „patrzy” na widza. W okresie stanu wojennego związany był z ruchem kultury niezależnej skupionym wokół Kościoła. Jego dorobek, ponad 800 płócien i tysiące rysunków, doczekał się retrospektywy „A me stesso” w warszawskiej Zachęcie (2002).