Jan Ziemski

Jan Ziemski (1920, Kielce — 1988, Lublin) był malarzem zaliczanym do przedstawicieli malarstwa strukturalnego i op-artu, a także do grona najważniejszych polskich twórców operujących geometrią. Uczył się w Wolnej Szkole Malarstwa i Rysunku w Lublinie (1942–46), a następnie krótko studiował medycynę na UMCS i historię sztuki na KUL. W 1956 roku był współzałożycielem lubelskiego Koła Młodych Plastyków, przekształconego w awangardową Grupę „Zamek” (działającą w latach 1956–1960), do której należeli m.in. Włodzimierz Borowski oraz krytycy Jerzy Ludwiński i Hanna Ptaszkowska.

Po wczesnym okresie figuratywnym i „fantastycznej metaforyce” (dynamiczna „Seria kosmiczna” z lat 1955–56), w czasach Grupy „Zamek” Ziemski tworzył obrazy strukturalne — m.in. cykl „Formura” operujący grubą fakturą i reliefem w masie plastycznej nakładanej na płytę. Od 1965 roku aż do śmierci konsekwentnie realizował obiekty bliskie op-artowi: optycznie łudzące reliefy budowane z listewek na podłożu, w których iluzja ruchu i przestrzeni stapia się z konkretnością materii (cykle takie jak „Interferencje” czy „Kontrapunkt”).

Ziemski rozumiał sztukę jako eksperyment pozwalający poznać zasady obserwacji rzeczywistości; był zafascynowany naukami ścisłymi — zwłaszcza fizyką i astronomią — należał do Towarzystwa Miłośników Astronomii i interesował się matematyką. Uczestniczył w Sympozjum w Puławach (1966) i plenerach w Osiekach; wystawiał m.in. w Galerii Foksal i Galerii Krzywe Koło, a jego twórczość przypomniały retrospektywy w Muzeum Narodowym w Kielcach oraz Muzeum Lubelskim w Lublinie.