Janusz Orbitowski

Janusz Orbitowski (1940, Kraków — 2017, Kraków) był malarzem i grafikiem, profesorem zwyczajnym krakowskiej ASP i jednym z najkonsekwentniejszych przedstawicieli abstrakcji geometrycznej w Polsce. W 1967 roku z wyróżnieniem ukończył Wydział Malarstwa i Grafiki ASP w Krakowie, jako uczeń Adama Marczyńskiego; od 1970 związany był zawodowo z macierzystą uczelnią, gdzie od 1993 roku kierował Katedrą Rysunku.

Większość obrazów Orbitowskiego zbudowana jest z rombów, kwadratów i prostokątów i nosi neutralne lub matematyczne tytuły — „Kompozycje”, „Reliefy”, „7/76”. Pod koniec lat 60. artysta nadał swym geometrycznym konstrukcjom trójwymiarowość: naklejane na powierzchnię moduły tworzą reliefy, przeważnie białe i monochromatyczne. Naczelnymi wytycznymi jego dzieł były przestrzeń, światło, ruch i ich wzajemne relacje; z czasem wzbogacał kompozycje rytmami cienkich listewek i prętów, a od lat 80. tworzył również rysunki utrzymane w duchu abstrakcji geometrycznej.

Choć jego sztuka opiera się na czystej geometrii, formy bywają nieoczywiste — przybierają charakter organiczny, przypominają monumentalizowane fragmenty roślin, a niektóre kompozycje nie są wolne od symboliki. Orbitowski był stypendystą Fondazione Romana, Fundacji Kościuszkowskiej i Fundacji Pollock-Krasner, a od 1991 roku związany z krakowską Galerią Starmach. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeów Narodowych w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz Zachęty.