Jerzy Kałucki

Jerzy Kałucki (1931, Lwów — 2022, Kraków) był malarzem i scenografem, zaliczanym do czołowych przedstawicieli polskiej sztuki geometrycznej. W latach 1951–1957 studiował malarstwo i scenografię w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, m.in. u Zygmunta Radnickiego i Andrzeja Stopki. Początki jego pracy twórczej związane były z teatrem — do 1981 roku projektował scenografie dla teatrów i telewizji; następnie, aż do 2003 roku, prowadził pracownię malarstwa w poznańskiej PWSSP (od 1991 jako profesor zwyczajny).

Malarstwo zaczął wystawiać w 1959 roku, a w 1976 przystąpił do reaktywowanej Grupy Krakowskiej, związanej z legendarną Galerią Krzysztofory, gdzie miał kilkanaście wystaw indywidualnych. Często określany mianem „filozoficznego konstruktywisty”, chętnie powoływał się na siebie jako kontynuatora malarstwa zapoczątkowanego przez Kazimierza Malewicza. Jego sztuka, oparta na geometrii i systemowym namyśle, starała się wprowadzać ład w otaczający świat.

Stałym elementem obrazów Kałuckiego są koło, łuk i pierścień — podporządkowane pionowej osi symetrii, ale powiększone tak, że nigdy nie mieszczą się w całości w polu obrazu. Zmusza to widza do wyobrażenia sobie niewidzialnej przestrzeni geometrii, a tym samym do dotarcia do metafizycznej sfery dzieła. Od 1970 roku rozwijał też realizacje związane z przestrzenią i instalacje (m.in. „Wycinek łuku o promieniu r=1970 cm”). Laureat Nagrody im. Jana Cybisa (2005), pozostawił po sobie twórczość o niezrównanej precyzji; jego prace znajdują się m.in. w Muzeum Narodowym w Krakowie i MOCAK-u.