Kajetan Sosnowski

Kajetan Sosnowski (1913–1987) był malarzem, rysownikiem i grafikiem — znakomitym abstrakcjonistą i jednym z czołowych przedstawicieli powojennej awangardy. W latach 1934–1939 studiował na Wydziale Malarstwa warszawskiej ASP (u Tadeusza Pruszkowskiego i Władysława Jastrzębskiego). Po wojnie aktywnie organizował polskie życie artystyczne — zakładał szkoły plastyczne w Siedlcach i Łodzi, współtworzył łódzki oddział ZPAP, a w 1955 roku należał do założycieli warszawskiej Grupy 55 oraz Galerii Krzywe Koło; uczestniczył też w organizacji Biennale Form Przestrzennych w Elblągu i Galerii 72 w Chełmie.

Charakterystyczne dla Sosnowskiego było eksperymentowanie z formą malarską inspirowane naukami ścisłymi — był pasjonatem chemii i fizyki, a na oknie pracowni urządził sobie laboratorium chemiczne. Fascynowały go zjawiska światła i barwy. Od lat 50. tworzył kompozycje abstrakcyjne, a od końca lat 60. zdominowały jego twórczość charakterystyczne cykle: ascetyczne „obrazy puste”, „obrazy chemiczne” oraz „obrazy szyte” — monochromatyczne kompozycje zszywane z kawałków płótna, wynikające z intelektualnych rozważań i matematycznych podziałów (m.in. „Katalipomena”, „Układy równowartościowe”, „I Alternatywa białych obrazów”).

W latach 80. powstały „Obrazy czarne” odnoszące się do martyrologii narodowej oraz cykl „Interwencje” z motywem krzyża. Twórczość Sosnowskiego — od wczesnych „Erotyków” po radykalnie zredukowane abstrakcje — należy do najoryginalniejszych zjawisk polskiej sztuki XX wieku; w 1998 roku towarzyszyła jego indywidualnej wystawie w Zachęcie monografia Bożeny Kowalskiej. Laureat Nagrody im. C.K. Norwida, ma prace w największych zbiorach muzealnych, a jedna z nich trafiła ostatnio do kolekcji Centre Pompidou.