Koji Kamoji

Koji Kamoji (ur. 1935 w Tokio) jest malarzem oraz autorem obiektów i instalacji — rodowitym Japończykiem, a zarazem jednym z najwybitniejszych twórców polskiej awangardy. Po ukończeniu Akademii Sztuk Pięknych Musashino w Tokio (1958) przyjechał w 1959 roku do Polski, gdzie mieszka do dziś; dyplom warszawskiej ASP uzyskał w 1966 roku w pracowni Artura Nacht-Samborskiego.

Jego sztukę cechuje wizualny minimalizm, świadoma eliminacja rzeczy zbędnych i użycie prostych, łatwo dostępnych materiałów. Zaproszony przez Zbigniewa Gostomskiego, w 1967 roku zadebiutował w warszawskiej Galerii Foksal — przestrzeń zaaranżował wówczas na podobieństwo ogrodu zen, wysypując część galerii żwirem. Z Foksal związany jest po dziś dzień. Wczesne „obrazy pruszkowskie” — oszczędne reliefy z otworami symbolizującymi pustkę — oraz białe reliefy o medytacyjnym skupieniu wprowadziły do polskiej sztuki geometrię wzbogaconą o filozofię Dalekiego Wschodu: poezję haiku, taoizm i zen.

Późniejsze instalacje Kamojiego są plastycznymi metaforami relacji człowieka z naturą, ciszy i przemijania; tworzył też „przyrządy do przenoszenia głosu rzeczy”, wsłuchując się w ciche życie przedmiotów. Jak mówił, jego celem nie jest budowanie czegoś nowego, lecz „odnalezienie i utrwalenie rzeczy, o których zapominamy”. Laureat Nagrody im. C.K. Norwida (1975) i Nagrody im. Jana Cybisa (2015), doczekał się retrospektyw m.in. w warszawskiej Zachęcie („Cisza i wola życia”, 2018) oraz w tokijskim WATARI-UM.