Magdalena Więcek

Magdalena Więcek (1924, Katowice – 2008) była rzeźbiarką, rysowniczką i pedagożką, której różnorodna twórczość obrazuje istotne przemiany w polskiej rzeźbie XX wieku. Studiowała w PWSSP w Sopocie (od 1945, u Mariana Wnuka) i na warszawskiej ASP (1949–52, dyplom u Wnuka i Franciszka Strynkiewicza). Po socrealistycznym debiucie zwróciła się ku formom ekspresyjnym i deformacji, co zapowiedziała wystawa „Przeciw wojnie, przeciw faszyzmowi” w Arsenale (1955), a w 1959 roku pokazała przełomowe, zdeformowane rzeźby na wspólnej wystawie z Stefanem Gierowskim i Marianem Boguszem w Galerii Krzywe Koło.

Kluczowe dzieła Więcek z lat 60. to masywne, bliskie żywym organizmom formy, swoiste „pomniki mocy natury”, przywodzące na myśl rzeźby Aliny Szapocznikow czy Henry'ego Moore'a. W kontraście do nich tworzyła formy lekkie i ażurowe, sugerujące ruch, które zdają się unosić w powietrzu, tracąc bryłowatość i łączność z podstawą (cykle „Florale”, „Blisko ziemi”). Pracowała w wielu materiałach, najchętniej w metalu, który, jak mówiono, „był jej żywiołem”, łącząc go z betonem i kamieniem.

Realizacjami tworzonymi m.in. podczas dwóch edycji Biennale Form Przestrzennych w Elblągu (1965, 1967) oraz w Aalborgu Więcek wyznaczyła rzeźbie nowe miejsce w przestrzeni miejskiej, kładąc nacisk na jej relacje z otoczeniem. Wykładała w ASP w Poznaniu (1966–82), a jej twórczość, obok dokonań Szapocznikow czy Aliny Ślesińskiej, przypomniała duża wystawa „Działanie na oko” w warszawskiej Zachęcie.