Ryszard Grzyb

Ryszard Grzyb (ur. 1956) jest malarzem, rysownikiem, poetą i projektantem graficznym — jednym z czołowych przedstawicieli tzw. nowej ekspresji lat 80. Pochodzi z rodziny robotniczej; po liceum plastycznym w Katowicach studiował w PWSSP we Wrocławiu (1976–1979, pracownia Zbigniewa Karpińskiego), a następnie na Wydziale Malarstwa warszawskiej ASP, gdzie dyplom obronił w pracowni Rajmunda Ziemskiego. To tam poznał Pawła Kowalewskiego, Jarosława Modzelewskiego, Włodzimierza Pawlaka, Marka Sobczyka i Ryszarda Woźniaka, z którymi w 1982 roku stworzył legendarną Gruppę.

Z Gruppą wystawiał i prowadził akcje w latach 1982–1992; był też współzałożycielem i wydawcą jej pisma „Oj dobrze już”, gdzie zamieszczał teksty teoretyczne, rysunki i wiersze. Jego twórczość z tego okresu — ekspresyjna, ironiczna, niekiedy wręcz obsceniczna — wpisywała się w nurt „nowych dzikich” (Neue Wilde) i stanowiła reakcję na rzeczywistość stanu wojennego. W latach 80. malował głównie wielkoformatowe „papiery” — kompozycje temperą na kartonie, pełne koloru, symboliki i odniesień do kultury masowej oraz kondycji współczesnego człowieka.

Na początku lat 90. jego malarstwo przeszło od ekspresji ku kompozycjom bardziej dekoracyjnym, w których zaczęły dominować powracające, uproszczone motywy — ptaka, nosorożca, królika — układane w wielobarwne mozaiki. W 2004 roku rozpoczął wieloletni projekt poetycki „Zdania napowietrzne”. Laureat Nagrody im. Jana Cybisa (2010), pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych malarzy swojego pokolenia, łączącym żywioł koloru z refleksją nad psychologią człowieka i społeczeństwa.