Tadeusz Dominik

Tadeusz Dominik (1928, Szymanów — 2014, Warszawa) był malarzem i grafikiem, który zajmował się również tkaniną artystyczną, ceramiką, a w późniejszych latach grafiką komputerową. W latach 1946–1951 studiował malarstwo w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, a dyplom obronił w 1953 roku w pracowni profesora Jana Cybisa, u którego został następnie asystentem. Z macierzystą uczelnią związał całą karierę — przeszedł wszystkie jej szczeble aż do tytułu profesora zwyczajnego (1988), dwukrotnie był też dziekanem Wydziału Malarstwa; w 1965 roku objął własną pracownię, a w 1990 przeszedł na emeryturę.

W czasie studiów oddziałały na niego — za pośrednictwem osobowości i sztuki Cybisa — idee polskiego koloryzmu, które rozwinął jednak twórczo i samodzielnie. „Przyszła pora, gdy po studiach zacząłem się wyzwalać” — wspominał; gdy pokazał mistrzowi swoje nowe obrazy, ten odpowiedział: „Nie rozumiem ich, ale wierzę w twój talent”. I tak Dominik poszedł własną drogą.

Niezmienną inspiracją pozostała dla niego natura — pola, drzewa, kwiaty, rzeki, chmury. Punktem wyjścia jego abstrakcji był zawsze pejzaż, który upraszczał w wyobraźni i przekładał na język odrealnionych plam barwnych, często konstruując kompozycje z charakterystycznych, okrągłych plam koloru. Od ekspresyjnego, spontanicznego informelu drugiej połowy lat 50., przez fakturowe efekty lat 60., jego malarstwo stopniowo się rozjaśniało i wygładzało, zyskując dekoracyjne, rytmiczne „rastry”. Ważnym rysem tej sztuki była muzyczność — mówiono, że Dominik „maluje partytury z precyzyjnie wyliczonymi uderzeniami koloru i form”.

Za granicą zadebiutował na XXVIII Biennale w Wenecji (1956), prezentując cykl drzeworytów „Macierzyństwo”; rok wcześniej, na Wystawie Młodej Plastyki w warszawskim Arsenale (1955), otrzymał II nagrodę, a w 1957 roku odbyła się jego pierwsza wystawa indywidualna w warszawskiej Zachęcie. Był pierwszym w historii laureatem Nagrody im. Jana Cybisa (1973); zdobył też laur „Złotego Grona” w Zielonej Górze (1963), Grand Prix Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie (1968) i nagrodę im. George'a Rowney'a w Londynie (1973), był również stypendystą Fundacji Forda. Jego prace znajdują się w zbiorach muzealnych i prywatnych w kraju i za granicą — m.in. w nowojorskim Museum of Modern Art, wiedeńskiej Albertinie i Stedelijk Museum w Amsterdamie. „Etatowy optymista w malarstwie”, jak sam o sobie mówił, Dominik z dzisiejszej perspektywy jawi się jako jeden z najwybitniejszych powojennych kolorystów — uczeń, który dorównał mistrzowi.