Tomasz Ciecierski

Tomasz Ciecierski (1945, Kraków — 2024) był malarzem, rysownikiem oraz autorem kolaży, fotomontaży i obrazów-reliefów — jednym z najwybitniejszych polskich artystów współczesnych. Dyplom uzyskał w 1971 roku w pracowni profesor Krystyny Łady-Studnickiej w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, a w latach 1972–1985 był jej wykładowcą.

Wypracował własną, natychmiast rozpoznawalną formułę. Obrazy konstruował z wielu fragmentów płótna i papieru, zamieniając je w patchworkowe struktury, a z czasem w spiętrzone „instalacje malarskie”, w których poszczególne płótna nakładały się na siebie i wzajemnie zasłaniały. Zestawiał elementy formalnie różne — od figuracji po abstrakcję — i często łączył malarstwo z fotografią, traktując to połączenie jako sposób analizy i dekonstrukcji samego malarstwa. Jego prace stały się dzięki temu przewrotnym, a zarazem wnikliwym „traktatem o malarstwie”: refleksją nad sensem sztuki i materialnością obrazu, raz afirmującą akt twórczy, raz ironiczną i bliską konceptualizmowi.

Pod koniec lat 80. dominującym motywem stał się umownie potraktowany pejzaż z wyraźnie zaznaczonym horyzontem — konceptualny zapis myśli, złożony niekiedy z wielu mikropejzaży, jak zbiór pocztówek z podróży. Ważną rolę odgrywał rysunek, pojawiający się wprost na płótnach; powstawały cykle takie jak „Obrazy alogiczne” i „Obrazy niesfotografowane”. Choć nasycone emocją i związane z licznymi podróżami, obrazy te zawsze rodziły się w pracowni.

Ciecierski należał do nielicznych polskich malarzy obecnych na najważniejszych światowych przeglądach: brał udział w Festiwalach Malarstwa w Cagnes-sur-Mer (1982, 1984), Biennale w São Paulo (1987, 1994) oraz Documenta 9 w Kassel (1992). Był stypendystą Stedelijk Museum w Amsterdamie (1981, 1983), a w 1999 roku otrzymał prestiżową Nagrodę im. Jana Cybisa. Współpracował z warszawską Galerią Foksal, Wetering Galerie w Amsterdamie i Galerie Hansa Strelow w Düsseldorfie; w ostatnich latach prowadził malarski dialog z Przemysławem Mateckim.

Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeów Narodowych w Łodzi, Krakowie, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu, krakowskiego MOCAK-u, warszawskiej Zachęty oraz Stedelijk Museum w Amsterdamie. Konsekwentne, autotematyczne malarstwo Ciecierskiego — wciąż na nowo pytające, czym jest obraz — pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia w polskiej sztuce ostatniego półwiecza.