Włodzimierz Pawlak

Włodzimierz Pawlak (ur. 1957 w Korytowie k. Żyrardowa) jest malarzem, performerem, poetą i teoretykiem sztuki. W latach 1980–1985 studiował malarstwo na warszawskiej ASP w pracowni Rajmunda Ziemskiego, broniąc dyplomu w pracowni Ryszarda Winiarskiego; od 1986 roku jest pedagogiem macierzystej uczelni. Jeszcze jako student, pod koniec 1982 roku, został członkiem Gruppy — jednej z najważniejszych formacji artystycznych lat 80. (obok Ryszarda Grzyba, Pawła Kowalewskiego, Jarosława Modzelewskiego, Marka Sobczyka i Ryszarda Woźniaka) — uczestnicząc niemal we wszystkich jej wystawach i współredagując pismo „Oj dobrze już”.

W okresie Gruppy Pawlak dał się poznać jako artysta zaangażowany, komentujący stan wojenny za pomocą dosadnej metaforyki — w cyklu „Świnie” (1983), kolażach „Muchy” czy symbolicznych przetworzeniach pięcioramiennej gwiazdy. Pod koniec lat 80. jego sztuka wycisza się i zwraca ku refleksji filozoficznej oraz analizie koloru, formy i faktury. Z tego przesilenia rodzą się jego najsłynniejsze, otwarte cykle: „Dzienniki” — pokryte grubą białą farbą płótna, na których artysta żłobi pionowe kreski i notuje daty na krawędzi blejtramu, nadając upływowi czasu materialną postać — oraz „Notatki”, „Tablice dydaktyczne” i „Notatki o sztuce” z odniesieniami do Malewicza i Strzemińskiego.

Biel stała się dla Pawlaka barwą nadrzędną w sensie formalnym i symbolicznym — nośnikiem znaczeń transcendentalnych, jak u Malewicza. Równolegle do „Dzienników” tworzy obiekty z drobnych, znajdowanych przedmiotów pokrywanych białą emalią, a w cyklu „Powrót do Lascaux” sięga aż do źródeł malarstwa. Laureat Grand Prix festiwalu malarstwa w Cagnes-sur-Mer (1990) oraz Nagrody im. Jana Cybisa (2017), doczekał się retrospektywy „Autoportret w powidokach” w warszawskiej Zachęcie (2008).