Natalia Lach-Lachowicz

Natalia Lach-Lachowicz (1937, Żywiec – 2022), działająca pod pseudonimem Natalia LL, była malarką, fotografką i autorką performansów, wideo oraz instalacji, uznawaną za jedną z najważniejszych polskich artystek wizualnych drugiej połowy XX wieku. W latach 1957–1963 studiowała w PWSSP we Wrocławiu (dyplom u prof. Stanisława Dawskiego), a od 1964 należała do Związku Polskich Artystów Fotografików.

W 1970 roku, wraz z mężem Andrzejem Lachowiczem, Zbigniewem Dłubakiem i krytykiem Antonim Dzieduszyckim, założyła we Wrocławiu grupę i Galerię PERMAFO, jedno z najważniejszych ognisk fotomedializmu i sztuki konceptualnej, promujące fotografię jako „przeźroczysty” środek zapisu. Pierwszą wystawą galerii była „Fotografia intymna” (1971). Rok później powstał cykl, który przyniósł artystce światową sławę, „Sztuka konsumpcyjna” (1972–1975): zdjęcia młodych kobiet ostentacyjnie, zmysłowo spożywających banany i inne produkty. Dzieło komentowało zarazem niedobory PRL-u i społeczne wyobrażenia o kobietach, stając się przełomowym dziełem sztuki feministycznej i krytycznej.

Od 1975 roku Natalia LL włączyła się w międzynarodowy ruch sztuki feministycznej, biorąc udział w licznych sympozjach i wystawach. W 1976 jej „Sztuka konsumpcyjna” trafiła na okładkę pisma „Flash Art”, a w 1977 została stypendystką Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku. Odznaczona Srebrnym Medalem „Gloria Artis” (2007) i uhonorowana Nagrodą im. Katarzyny Kobro (2013), pozostaje jedną z czołowych postaci polskiej neoawangardy.